Takım Tezgahları ve Üretim Teknolojileri Dergisi
SEKTÖRÜN GÜÇLÜ BİRLİKTELİĞİ

  • EURO 
  • DOLAR 
  • İstanbul : °C

Yerli ve milli üreticiler, gelişen Türkiye için “Yatırıma devam” dedi

Pandemi, endüstriyel üretim süreçlerini değiştirse de sanayinin üretme amaçlarını değiştiremedi: Üretmek, gelişen Türkiye için üretmek, en iyisini en verimli şekilde üretmek, ihracat yapmak, ürettiğimizi dünyada yarıştırmak,  gurur duymak, çok gurur duymak… Ülkemiz sanayisinin ortak paydası tam olarak bu. Koronavirüs pandemisi tüm dünya sanayisini yeni hesaplar yapmaya ve eldeki imkanlarla üretime devam etmeye zorladı. Ancak durum Türk sanayiciler için farklı. Krizlere talimli Türkiye sanayisi, içinde bulunduğu tüm zorluklara rağmen esneklik kazanıp yeni koşullara hızla adaptasyon sağlamasıyla mimli… “Üretim sanayisinde yatırımlar devam ediyor mu?” 

Bu soruyu, TİAD’ın hem imalatçı hem tedarikçi üyeleri kadar ekonomistler de yineliyor. Üstelik paylaşılan raporlar, istatistikler, rakamlar bir yana; gelişmenin ve büyümenin, yatırımlarla daha doğru gözlemlendiğine dair inanış yaygın. Yeni yatırımlar gerçekleştiren üreticiler de var, “mevcut yatırımlarım anlaştığım projeler için yeterli” diyerek temkinli yaklaşan da… Üretim sanayisinde yatırımlar ne ölçüde devam ediyor, yerli üreticilerimizin problemleri ve en önemli ihtiyaçları neler? Sorunun cevabını birinci ağızdan vermek adına otomotiv, savunma, havacılık, medikal gibi önemli üretim sanayisi sektörlerinden temsilci firmalar seçip yatırımlara mercek tuttuk ve sözü onlara bıraktık.

“Üretimde yeni fırsatlar yeni yatırımları gerektirecek”

Hakan Helvacıoğlu - MDK Makina İş Geliştirme Müdürü

MDK olarak mühendislik çözümleri yaratarak yerli ve yabancı iş ortaklarımıza çözümler sunuyoruz.  Bunu sektördeki 24 yıllık tecrübemiz ve takım arkadaşlarımızla sağlıyoruz. Çözümlerimizde yarattığımız değer, iş ortaklarımızın otomotivdeki seri üretim hatlarında beklenen yüksek kalite ve verimlilik seviyelerini yakalamasını sağlıyor. 

İhtiyaca yönelik üretim gerçekleştiriyoruz

Projeler ürettiğimiz iş kollarına baktığımızda iki ana segmentte rol alıyoruz. Birisi ihtiyaca yönelik özel makine tasarımı ve imalatı; diğeri ise alüminyum hacim kalıbı tasarımı ve imalatıdır. Özel makine tasarımı ve otomasyonu konularında tek çatı altında çözüm sunabiliyoruz. Bunun yanında tasarım merkezi olmamızdan dolayı yurt içindeki iş ortaklarımıza proje sonunda doğrudan finansal fayda sağlayabiliyoruz. 

Proje bazlı çalışıyoruz

Yaptığımız projelere baktığımızda otomatik montaj hatları, hat sonu test makineleri (EOL), sızdırmazlık test makineleri, robotik birleştirme operasyonları, hidrolik bağlamalı CNC işleme fikstürleri (yatay ve dikey işlem merkezleri için) ve alüminyum parçalar için döküm kalıpları öne çıkan projelerimiz oluyor. 

Mühendislik ofisi olduğumuzdan, asıl yatırım insana… 

Pandemi başladıktan sonra piyasalara bir belirsizlik hakim oldu. Bu konuda kendi aramızda ve çevremizle konuştuğumuzda neler olacağıyla ilgili net bir yorum yapamıyorduk, hala da yapmak zor… Bizler de kontrollü bir şekilde beklemede kaldık. 2020 yılı içinde bazı yatırım kararlarımızı askıya aldık.  Ancak 2021’de bunları yavaş yavaş hayata geçirdik, geçiriyoruz. 2022-2023’de eski tempomuza dönmeyi umuyoruz. 

Mühendislik ofisi olduğumuz için bizim asıl yatırımımız insana oluyor. Elektrikli araçlar ile ilgili yapılan yeni yatırım ihtiyaçlarında MDK olarak çözümler üretiyoruz. Bu noktada ekibimize yatırımlar yaptık. Şu anda mevcut iş hacmimizi karşılayan bir ekibimiz var.

Otomotivdeki toparlanma beklenenden daha iyi oldu ama…

Tezgah yatırımlarımıza baktığımızda seri üretim parkurumuz olmadığı için, içinde bulunduğumuz 3 yıllık planlarımızda tezgah yatırımımız yoktu. Pandemide bundan dolayı yeniden karar vermek durumunda kalmamıştık. Pandemiyle beraber tüketici harcamalarında elektronik cihazlara doğru bir kayma yaşanması, yarı iletken çiplere olan talepte artışa sebep oldu. Küçük silikon çipler cep telefonlarından, ev aletlerine ve birçok sürüş destek sisteminin ana bileşeni oldu.  2020’nin ikinci yarısında otomotivdeki toparlanma beklenenden daha iyi oldu; ama bu sefer de çip imalatçıları diğer sektörlerin ihtiyaçlarına ağırlık vermişti. Sadece bunun sebep olduğunu düşünmüyorum; bunun yanında otomotivdeki parça tedarik sürecindeki kontratlar uzun vadeli ve bağlayıcıdır. Diğer talep sahipleri çip imalatçılarına daha rekabetçi satın almalar sağlamış olabilir. Böylece otomotiv çip tedarikindeki kısıtlamaları yaşamaya başladı.

Siparişlerin düşüşünün yanında yüksek faiz ve döviz belirsizliği yatırımları zorluyor

Otomotiv sektöründeki çip tedarik probleminden dolayı ana sanayideki üretim duruşları birinci seviye tedarikçileri (Tier 1) etkiledi ve 2021’de gelir kayıpları oldu. Bu görüntü, yatırımları beklemeye aldırdı. Yatırımların hızlandığı zaman kapitale ulaşmanın faiz baskısı için bir şey yapılması oldukça faydalı olacaktır. Çünkü şu anki siparişlerin düşüşünün yanında, yatırım için yüksek faiz oranları ve dövizdeki belirsizlik maalesef önümüze çıkan konular olmaya devam ediyor. 

Devlet, cazip teşvik programlarını ve alt yapı programlarını hayata geçirmeli

Otomotiv sektöründe şu anda hem bir hızlanma hem de bir belirsizlik var. İçten yanmalı motorların satışının biteceği tarih bazı ülkelerce deklare edildi. Sektör bu yolda değişimi ve yatırımı yöneteceği için kapasitelerdeki dönüşümlerin ve yatırımın devam edeceğini düşünüyorum. Elektrik araçları üretmek basit gibi gözüküyor; ancak şu anda pahalı bir teknoloji. Bundan dolayı da satış fiyatları pahalı… Tüketicinin ikna edilmesi için araba üreticilerden daha çok devlet, cazip teşvik programlarını ve alt yapı programlarını hayata geçirmeli.  

Çip krizindeki tedarik zinciri konuları bölgesel olarak tedarik kaynaklarının geliştirmesini sağlayacak

Otomotiv sektörünü önümüzdeki mega trendler şekillendirecek: Sürücüsüz araçlar, elektrifikasyon seviyesi, internetin araç üzerindeki derinliği, paylaşımlı araçlar gibi… Önümüzdeki büyük değişim elektrikli araçlar üzerinde olacak ve ilk bu değişimi hibrit araçlar çekecek. Bu konuda da hangi hibrit olduğu belli değil. Yüzde 100 elektrik ile 10-20 km gidebilen mi yoksa ilk marş basmasını gerçekleştiren hibrit mi… Yoksa şehir içinde 60-80 km menzil için hiç yakıt kullanmayan hibrit mi ya da 220 volt elektrik prizinden şarj edilebilen bir hibrit mi…  Avrupa’da şu anda elektrikli ve hibrit model sayısı 120 adetlerde; 2025’de bu sayının 300’leri geçmesi bekleniyor. 2025 yılındaki model sayısı hayata geçinceye kadar olan süreçte, firmalar fırsatlar yakalayacaktır. Çip krizindeki tedarik zinciri konuları bölgesel olarak tedarik kaynaklarının geliştirmesini sağlayacaktır. Bu konuda Türkiye’nin şansı büyük…

“Bir dünya markası” kimliğiniz varsa teknolojinin en iyisini kullanmaktan imtina edemezsiniz 

Abdullah Taşyağan - Hatsan Yönetim Kurulu Başkanı

HATSAN 1976 yılından bu yana Türkiye’nin benzersiz ve en iyi tanınan havalı ve ateşli tüfek üreticisidir.  HATSAN; dünya ateşli tüfek ve havalı tüfek endüstrisinde, tüfeklerin A den Z’ye bütün parçalarını kendi bünyesinde üreten ender fabrikalardan birisidir. Bu şekilde toplam kalite güvencesi en yüksek seviyede sağlanmış olur. Firmamız bünyesinde ağaç işleme, metal işleme, ısıl işlem, yay üretimi, honlama, krom kaplama, meneviş kaplama ve diğer çeşitli kimyasal kaplamalar, metal enjeksiyon, plastik enjeksiyon, kalıp imalatı, kaynak, gravür işleme, namlu delme ve namlu üretimi, hem metal hem de ağaç üzerine lazer markalama, kamuflaj kaplama, montaj, kalite güvence testleri ve tüfek atış testleri gibi bir çok üretim safhası aynı çatı altında yapılmaktadır. Farklı iş kollarını dışarıya yaptırabilirdik ancak üretimi tek çatı altında tutma hedefiyle kaynaktan kaplamaya kadar yatırım yapıp tüm imalat süreçlerini içimizde tuttuk.  

Kaliteyi, yatırımlara borçluyuz

Kısacası firmamıza sadece hammadde girer ve en son mamul kaliteli ve dayanıklı tüfek üretilir. Firmamızda kullanılan bütün ham maddeler en iyi kalitedir ve sıkı bir giriş, kalite kontrol testlerinden sonra üretime alınır.  Elbette bu durumu gerçekleştirdiğimiz yatırımlara borçluyuz. Sadece kaliteli hammaddeye değil, hem iç pazarda hem küresel pazarda rekabet gücümüzü artıracak kalite sınıfını yakalamak için teknolojik yatırımlarımızı da hiç durmadan yineledik. 

Yatırım koşulları, bizi değil ama KOBİ’leri özsermayeyi kullanmaya zorluyor

Döviz kurlarının yüksekliği, yeni yatırımları zorlasa da kendi öz sermayemizi kullanarak devam ettik. Çünkü leasing faiz ödeme koşulları, makinaların meblağları da düşünüldüğünde karlı olmaktan çıkıyor. Bizim gibi büyük ölçekli işletmeler, kendi öz sermayesiyle yatırım yapabilir ancak üretmek isteyen KOBİ’ler için Türkiye üretim şartlarında yatırım zor. Ancak biz ve bizim gibi sanayicilerin ülkemiz savunma sanayi ihracatını artırması, en kaliteliyi en hızlı ve karlı şekilde üretebilmesi için yeni ve yenilikçi teknoloji yatırımı yapması da bir zorunluluk. Çünkü savunma konusunda küresel pazardaki rakiplerimiz fazlasıyla iddialı. Ama biz de iddialıyız, ihtiyaç duyduğumuz tek şey rahat üretim ve yatırım koşulları… 

Sadece teknolojiye değil, işgücüne de yatırım yaptık

Pandemi koşulları tüm tedarik zincirlerini doğrudan etkiledi, “biz etkilenmedik” demek doğru olmaz ancak ülkemiz sanayisi zorlu koşullara, krizlere hep talimli… Bu dönemi bir fırsat olarak görüp bilhassa kapanma dönemlerinde Ar-Ge ve inovasyona odaklandık. Yeni koşulların getirdiği yeni ihtiyaçları saptadık ve çözüm olabilecek yatırımları araştırdık. Sadece takım tezgahlarına değil, işgücüne de yatırım yaptık ve ekstra istihdam yarattık. Üretimde kapasite artışına gittik. 2021 yılının başından bu yana fabrikamıza 41 adet yeni tezgah girişi ve kesici takım ve tutucu yatırımı da gerçekleştirdik. 

Çünkü HATSAN kalitesi ve rekabetçi fiyatları ile dünya çapında haklı bir ünümüz var. Bunu devam ettirmenin yolu da doğru teknolojiye ve nitelikli işgücüne yatırım… Çünkü dünya sürekli olarak değişip dönüşürken teknoloji de aynı kalmıyor ve “bir dünya markası” kimliğiniz varsa onu korumak ve ilerletmek için teknolojinin en iyisini kullanmaktan imtina edemezsiniz. HATSAN üretiminin yüzde 95’ini dünyada 106 ülkeye ihraç etmektedir. HATSAN’ın savunma amaçlı tüfekleri dünyanın birçok emniyet teşkilatı tarafından kullanılmaktadır. Dünyaca ünlü birçok tüfek markası için üretim yapmaktadır. Bunların hepsi doğru yatırımların sonucudur.