Takım Tezgahları ve Üretim Teknolojileri Dergisi
SEKTÖRÜN GÜÇLÜ BİRLİKTELİĞİ

  • EURO 6.3568
  • DOLAR  5.7285
  • İstanbul : °C

Sürekli üretim için sürekli bakım!

Barış Eser - DMG Mori Teknik Servis Müdürü

Makina arızalarının yüzde 70’i bakımsızlıktan kaynaklanıyor. Makine arızaları; zaman, maliyet, enerji kaybına yol açıyor. TT Magazin, planlı bakımın önemini aktarmak için DMG Mori Teknik Servis Müdürü Barış Eser’le görüştü. Eser, planlı bakımların neden ve nasıl yapılması gerektiğini, sunduğu avantajları anlattı.

Planlı bakım uygulamasının gerekliliği hakkında neler söyleyebilirsiniz? 

Sürekli üretim yapmasını istediğiniz bir makineniz var ise, sürekliliğini ancak planlı bakım yaparak mümkün kılabilirsiniz. Üretim hedeflerimize göre ekipmanımızı çok zorlamak zorunda kalabiliriz. Şartlar maksimum yük altında sürekli çalışmayı gerektirebilir. Öngörülen çalışma şartlarına uyum sağlamak mümkün olmayacaksa, bu durumdan kaynaklı oluşabilecek olumsuzlukları öngörebilir olmalıyız. Aslında zor değil bu durum. Öğrenilmiş tecrübe yaklaşımı ile makine üzerinde sürekli yük verdiğiniz alanlar neresi ise onların bozulmadan önceki durumları tespit edilebilir. Plansız duruş olmadan, bu tespitler sayesinde önce gerekli bakım ve yedek parça önlemi alınabilir. Planlı duruş ile sürekli üretime çok önemli derecede katkı sağlanmış olur. Farkına varıldı ise makinelerin normal çalışma şartları dışındaki duruma atıfta bulunarak olabilecek en kötü resmi anlatmaya çalıştım. Çünkü her yerde her ekipmanın aynı çalışma şartlarında çalıştırılmasını sağlamanız neredeyse imkansız... Bu açıdan baktığımızda üretim hedeflerimize göre öğrenilmiş tecrübeyi bakım faaliyetlerinde ve yedek parça tedariklerinde, zamanında önce kayıtlarımıza geçersek ya problemin olmasından önce planlı duruş yaparız ya da plansız olsa bile öncesinde beklenen bir durum olduğundan sorunun çok hızlı biçimde çözülmesini sağlamış olursunuz.

Makinelerde arızalanma oranının yüzde 70’inin bakımsızlıktan kaynaklandığını biliyor musunuz?

İmalat sektöründe her yönü ile beklentiler çok ama çok yükseldi. Hızlı olacaksınız. Doğru iş yapacaksınız ve üstüne rekabet içinde sürekli oyuncu olarak kalabileceksiniz. İşte bu durum üretim planlama içinde bakım yapmayı, kayıp bir zaman gibi gösteriyor ve göz ardı ediliyor. Bugün bir eksen körüğü sıyırıcısını, zamanında değiştirmemek; körük altında çalışan parçaları riske sokuyor ve arızanın kapsamını, gereksinimleri oldukça artıyor. Bunun karşılığı hemen zaman kaybı hem de makine işletme maliyetlerinin artması anlamına geliyor. Diğer yandan üretim yaptığınız müşterinize karşı verdiğiniz sözleri tutamadığınız için güvenilir olmaktan çıkıyorsunuz. Buraya nereden geldik? Sadece basit bir sıyırıcıyı her 2000 saat içinde değiştirmediğimiz noktasından geldik.

Planlı bakım konusunda nasıl bir fizibilite yapıyorsunuz? Firma olarak bu konudaki izlenimleriniz-gözlemleriniz neler?

Öncelikle oldukça karmaşık gibi görünen bu konuyu daha basit düşünmek gerekir. Görsel, işitsel ve ölçüsel olarak üç ana başlık altında çok hızlı bir değerlendirme yapıyoruz. Kullanıcıyı mutlaka dinliyoruz; çünkü onların vereceği bilgiler, işin sağlıklı yürümesinde oldukça önemli bir etken.

Görsel ve işitsel kontrol adımları hızlıca tamamlandıktan sonra en önemli adım olan ölçüsel kontrol adımlarını DMG MORI’nin belirlediği ve her makineye göre farklılık gösteren prosedürlere göre tek tek ölçüyoruz. Buna “geometrik kontrol” diyebiliriz. Bu aşamadan sonra karşımıza çıkan tüm sayısal veriler, makinenin olması gereken toleransları ile karşılaştırılıp, düzeltici faaliyetler belirleniyor. Burada ayar yapılmak sureti ile çözülebilen noktalar olabildiği gibi, yedek parça değiştirmek sureti ile de sonuca başarılı bir şekilde ulaşabiliyoruz. Ve işin sonunda, detaylı bir rapor ile müşterimize tüm detayları aktarıyoruz. Bir bakıma hem bugünün hem de geleceğinin röntgeni çekilmiş oluyor. Gelecekten kastım, raporumuz sayesinde müşterimiz “İleriki günlerde nerelerde problem çıkabilir” öngörüsü ile planlı bakıma yönelik üretim planlamasında dikkate alabiliyor.

Doğru planlı bakım nasıl gerçekleşir? 

Doğru bakım operatörün günlük olarak yapması gerekenler ile başlar ve işletmenin vardiya planlamasına bağlı olarak yılda bir defa, yılda iki defa veya yılda üç defa planlı bakım yapması ile devam eder. Yani sayısal bahsetmek gerekirse 50 saat kontrolleri ile başlattığımız otonom bakımı, 100 saat, 150 saat, 500 saat, 1000 saat ve 2000 saat içinde yapılması gerekenler takip eder. 2000 saate kadar hiçbir şey yapılmadı ise muhtemelen arızaya düşmeden planlı bakıma ulaşmak mümkün olmayacaktır. Her makinemizin bakım kitabı; bu periyotları, içerikleri, neler yapılması gerektiği, hangi yedek parçalara ihtiyaç duyulacağını net olarak belirtmektedir. Bunun dışında makinelerimiz yine yukarıda belirtilen her zamanı uyarı olarak operatör ekranına getirmektedir. 

Planlı bakım yaptırmak, firmalara ne gibi avantajlar sağlar?

Oldukça basit: Sürekli üretim ve düşük işletme maliyeti. Ve en önemlisi söz verdiğiniz zamanda teslimat müşteriniz ile olan güven kriterini çok kuvvetlendirir. Her zaman süreklilik sağlar. Hedefinize çok yakın veya tam hedefte çok başarılı sonuçlar elde edersiniz. 

Firma olarak ne kadar süredir planlı bakım yapıyor ve yaptırıyorsunuz?

Bir yıl içerisinde 500 adet makineye bakım yapar duruma geldik. Müşterilerimiz oldukça memnun ve artık kendilerine hatırlatılmasına gerek kalmadan bizler ile iletişime geçerek bakım tarihi konusunda mutabık kalıyorlar. Her ne kadar kendimiz, kendi işletmemizde üretim yapmasak ta, sorumlu olduğumuz her bir ekipman için sürekli ve düzenli bakım yaptırmaktayız. Ekipmanlarımızın kalibrasyonlarından tutun da kullandığımız hava kompresör bakımlarını hiçbir zaman göz ardı etmeyiz.

Planlı Bakımın önemine dikkat çekmek için firmalara neler önerirsiniz? 

Sahip olduğu ekipmanın kitaplarındaki bakım bölümünü incelemeleri çok faydalı olacaktır. Makineyi kullanırken görsel ve işitsel olumsuzluklara karşı çok dikkatli olunmasını ve en ufak problemin göz ardı edilmemesini tavsiye ederiz. Makinenin hangi şartlar altında kullanıldığının bilinci içinde olmak onu nasıl koruyacağımızı da belirleyeceğinden planlı duruşlara karşı farkındalığımızı artıracaktır. Her ne kadar içinde bulunduğumuz sektör çok nezih bir ortam içinde çalışmaya imkan vermese de yine de her şeyin temizlikten geleceğini de dikkate almak gerekir. Makinelerimiz durduğu zaman temizliğini yapmak başlıca bakım faaliyetlerinden biridir.

 

21 Ağustos 2019 Çarşamba